İyiliğe Bilimsel Bakış (Teorik) 2. Cilt

Bu çalışma, iyilik kavramını insan davranışının temel motivasyonlarından biri olarak ele almakta ve iyiliğin bireysel, toplumsal, dinî, kültürel ve kurumsal boyutlarını disiplinler arası bir yaklaşımla incelemektedir. Türkiye ve Japonya örnekleri üzerinden iyilik yapma motivasyonu, kültürel farklılıklar ve ortak insani eğilimler bağlamında değerlendirilmekte; bireyin neden iyilik yapmak istediği sorusu psikolojik, ahlaki ve inanç temelli açıklamalarla ele alınmaktadır. İslâm hukuku ve İslâmî perspektif çerçevesinde iyilik, bireysel sorumluluk ve toplumsal adaletin tamamlayıcı bir unsuru olarak değerlendirilmekte; ahlâk ile olan birlikteliği, normatif bir değer alanı içinde temellendirilmektedir. Tasavvufî yaklaşımlar, iyiliği kalbi arınma, hikmet ve estetik bilinçle ilişkilendirirken; görsel hafıza teknikleri ve anlatı geleneği üzerinden iyiliğin aktarımı ve sürekliliği vurgulanmaktadır. Klasik şiirden modern edebiyata uzanan örneklerle iyilik, kültürel hafızanın taşıyıcı unsurlarından biri olarak ele alınmaktadır. Felsefî düzlemde iyilik, Platon’dan Mevlânâ’ya uzanan düşünsel süreklilik içerisinde ele alınmakta; dinler arası karşılaştırmalı bir perspektifle Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslâm’daki iyilik anlayışları ile mezhepler arası yorum farklılıkları ortaya konulmaktadır. Filistin ve Beytülmakdis bağlamında iyilik, ilahi bereket, adalet ve direniş ekseninde değerlendirilerek, iyiliğin yalnızca bireysel değil, tarihsel ve kolektif bir anlam taşıdığı gösterilmektedir. Psikoloji, pozitif psikoloji ve iyi oluş literatürü çerçevesinde iyilik; psikolojik dayanıklılık, iyileşme ve yaşam doyumu ile ilişkilendirilmekte; gençlikte iyilik eğilimi, inanç temelli değer inşasının önemli bir boyutu olarak ele alınmaktadır. Fiziksel aktivite, fizyoterapi ve rehabilitasyon bağlamlarında iyilik, beden-zihin bütünlüğü ve modern yaşamın sağlık sorunlarıyla mücadelede destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Engellilik alanında ise iyilik, yardım merkezli yaklaşımların ötesine geçerek, hak temelli bir ahlak anlayışı çerçevesinde ele alınmaktadır. Sosyoloji ve eğitim sosyolojisi perspektifinde iyilik, mutluluk problemi ve toplumsal refah ile ilişkilendirilirken; kurumsal yapılarda iyiliğin görünmezliği, mobbing ve yönetsel ihmaller üzerinden eleştirel bir bakışla değerlendirilmektedir. Küresel ölçekte ise yeni su jeopolitiği bağlamında iyilik, çatışma söylemlerinin yerine iş birliği ve ortaklık temelli yaklaşımların mümkünlüğünü ortaya koyan bir paradigma olarak sunulmaktadır. Hikmet merkezli matematiksel yaklaşımlar ise iyiliğin, yalnızca etik değil; aynı zamanda sistematik ve inşa edilebilir bir değer alanı olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, iyiliği insanın iç dünyasından küresel politikalara uzanan geniş bir yelpazede ele alarak; iyiliğin anlam, değer ve uygulama boyutlarıyla insanlık için dönüştürücü bir güç olduğunu ortaya koymaktadır.